Stgalim primar
Il stgalim primar – inclusiv 2 onns scolina u ils emprims 2 onns d'in stgalim d'entrada – cumpiglia 8 onns. I dat intgins paucs chantuns en la Svizra tudestga, nua che la scolina n'è betg obligatorica u nua ch'ella vegn frequentada obligatoricamain mo 1 onn. Ma er en quests cas va la gronda maioritad dals uffants per regla durant 2 onns a scolina. En intgins chantuns da la Svizra tudestga pon las vischnancas manar in stgalim fundamental u stgalim da basa (furma dal stgalim d'entrada). Tar questa furma d'organisaziun frequentan ils uffants da 4 fin 8 onns resp. da 4 fin 7 onns la medema classa. En la Svizra franzosa quintan ils onns da scolina per regla tar il «cycle 1» u «cycle primaire 1» che dura 4 onns. En il chantun Tessin vegn purschì supplementarmain als 2 onns da scolina obligatorics 1 ulteriur onn per uffants a partir da 3 onns.
Ils chantuns fixeschan la vegliadetgna per entrar en il stgalim primar (scolina u stgalim d'entrada). Sch'ils uffants cuntanschan la vegliadetgna respectiva fin il di da referenza fixà (per gronda part è quai ils 31 da fanadur), entran els en il stgalim primar sin il cumenzament da l'onn da scola (atun). Ils uffants han per regla tranter 4 e 5 onns. Sin dumonda dals geniturs poi vegnir pussibilità a l'uffant d'entrar pli baud u pli tard en scola.
Finamiras da l'instrucziun ed organisaziun da l'instrucziun
A l'entrada en il stgalim primar (scolina u stgalim d'entrada) sa distinguan ils uffants areguard lur savida, lur capacitads, lur stadi da svilup e lur premissas linguisticas. Partind da questa eterogenitad è la finamira quella, da svegliar il svilup e l'emprender da tut ils uffants. Il svilup da las cumpetenzas vegn promovì tras ambients da giugar e d'emprender interessants. Ils uffants s'acquistan pass per pass la basa da la cumpetenza sociala e da la moda da lavurar en scola. Il temp ch'els dovran per percurrer ils emprims onns da scola dependa da lur svilup intellectual e da lur madirezza emoziunala; eventualmain survegnan ils uffants in sustegn tras mesiras spezialas. En scolina resp. en il stgalim d'entrada s'orientescha l'instrucziun fermamain vi dal svilup dals uffants. L'instrucziun vegn organisada e concepida en emprima lingia en moda interdisciplinara. Il gieu ha ina gronda impurtanza. Ils uffants vegnan manads pass per pass a l'emprender en ils secturs spezials.
Ils chantuns èn responsabels per ils plans d'instrucziun. Els fixeschan il number da lecziuns en lur uraris e decidan davart ils meds d'instrucziun. Tenor la Cunvegna interchantunala davart l'armonisaziun da la scola obligatorica (Concordat HarmoS) ha lieu l'armonisaziun dals plans d'instrucziun sin il plaun da las regiuns linguisticas. Ils chantuns da lingua franzosa han introducì il «Plan d'études romand (PER)», ils chantuns germanofons il Plan d'instrucziun 21 (Lehrplan 21) ed il chantun Tessin il Piano di studio.
Suenter la scolina resp. suenter il stgalim d'entrada vegnan instruids per regla ils suandants secturs spezials e roms:
- linguas: lingua da scola, linguas estras (ina segunda lingua naziunala ed englais)
- matematica e scienzas natiralas
- scienzas socialas ed umanas: tranter auter geografia, istorgia, etica e religiuns
- musica, art ed art applitgà: musica, art figurativ, art textil e tecnic
- moviment e sanadad: moviment e sport
Differentas tematicas sco l'utilisaziun da tecnologias novas d'infurmaziun e da communicaziun, la promoziun da la sanadad, la furmaziun per in svilup persistent u per la furmaziun politica vegnan savens instruidas cun las integrar en auters roms u secturs spezials.
Giudicament da las scolaras e dals scolars
Il giudicament dals uffants en scolina resp. en il stgalim d'entrada n'enconuscha per regla naginas notas en cifras. Ils instruments per giuditgar èn savens fegls d'observaziun che servan sco basa per ils discurs da giudicament. Il giudicament è orientà a la promoziun e resguarda il svilup persunal da l'uffant.
Sche las prestaziuns survegnan notas, tanscha la scala per regla dad 1 fin 6 (6 = meglra nota; 4 = suffizient; sut 4 = insuffizient). Il giudicament cun notas en cifras na cumenza betg en tut ils chantuns a medem temp. Durant ils onns da scola, nua ch'i na vegnan anc betg fatgs attestats da notas, vegnan applitgads rapports senza notas davart l'emprender u autras proceduras da giudicament. Per gronda part survegnan las scolaras ed ils scolars duas giadas per onn, a la fin d'in semester, in attestat da notas resp. in rapport davart l'emprender. Il giudicament da las prestaziuns en scola vegn duvrà sco basa per midar en la proxima classa (promoziun) e per midar en il proxim stgalim. La repetiziun d'ina classa è per gronda part previsa en las leschas chantunalas da scola, vegn dentant applitgada differentamain. I pon vegnir ordinadas mesiras da promoziun spezialas.
En differents chantuns vegnan organisads durant tscherts onns da scola ed en tscherts roms examens finals annuals ch'èn obligatorics u facultativs, lavurs d'orientaziun e da cumparegliaziun u mesiraziuns dal stadi da prestaziun d'ina classa. Quests tests pon vegnir utilisads per analisar la situaziun u per giuditgar la prestaziun da la scolara u dal scolar e permettan a las persunas d'instrucziun da valitar il success da la classa en cumparegliaziun cun il success d'emprender d'autras classas.